Idea CAL

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF

Metoda pracy w środowisku lokalnym i model instytucji wspierającej rozwój społeczności lokalnej

Inspiracje

Dobrze zorganizowane i prężnie działające społeczności lokalne stanowią ważny element społeczeństwa demokratycznego. Silne wspólnoty lokalne z różnorodnymi formami aktywności społecznej są wynikiem miejscowych uwarunkowań historycznych, kulturowych i ekonomicznych. Często nawet tradycyjnie mobilne środowisko musi być jednak wspierane przez profesjonalne działania edukacyjne. Pytanie: „Jak sprawić, aby ludziom chciało się chcieć?” stanowi naczelne wyzwanie dla liderów i instytucji działających w lokalnym środowisku. Istnieje, zwłaszcza w zachodniej Europie, wiele udanych przykładów zdynamizowania trudnego środowiska poprzez długofalowe działania animatorów społecznych.

Ostatnie, szybkie zmiany kontekstu społecznego, ekonomicznego, politycznego i kulturowego zmieniły usytuowanie klasycznych metod skupiających się na jednostkowym reagowaniu na już ujawnione i nabrzmiałe problemy społeczne. W obliczu nowych uwarunkowań naszej współczesności akcent przesuwa się na te koncepcje pracy w środowisku lokalnym, które prezentują:

  • podejście całościowe (w tworzeniu strategii rozwiązywania problemu poddaje się analizie wszystkie czynniki środowiskowe niezależnie od ich branżowego związku, np. kultura, ekologia, oświata, bezpieczeństwo)
  • podejście socjalno-ekologiczne (podkreślają znaczenie przestrzeni społecznej, w której równoprawnymi partnerami powinni być mieszkańcy i pracownicy instytucji)
  • aktywizowanie nie tylko pojedynczych osób i grup, ale i ich lokalnego otoczenia.

Praca ze społecznością lokalną rozumiana jako organizowanie społeczności lokalnej natrafia jednak na wiele przeszkód wynikających między innymi z konieczności bezpośredniego przydzielania pomocy materialnej, biurokracji, braku odpowiedniej tradycji w społeczności lokalnej, a także słabej znajomości metod i technik działania środowiskowego. Z drugiej strony „community worker”, czyli animator lokalnej społeczności to coraz bardziej poszukiwana profesja, umożliwiająca poprzez działania z grupami mieszkańców rozwiązywanie lokalnych problemów.

Nowa rola instytucji

W wielkim zadaniu ożywiania społeczności lokalnej potrzebna jest koordynacja i świadomość celu i zadań. Nie uruchomi się bowiem prawdziwego lokalnego rozwoju bez poruszenia całego miejscowego środowiska, bez połączenia wszystkich sił dla osiągnięcia wspólnego celu. Taką rolę mogą i powinny pełnić instytucje funkcjonujące w środowisku (Ośrodki Pomocy Społecznej, Ośrodki Kultury, Stowarzyszenia, Szkoły)

Instytucje/organizacje pełniące rolę Centrum Aktywności Lokalnej to zmodyfikowana instytucja wyposażona w najnowszą wiedzę dotyczącą sposobów organizowania środowiska lokalnego, wykorzystywania zasobów oraz tworząca strategię rozwoju lokalnego w oparciu o rozpoznane problemy i potrzeby środowiska. Tak przygotowany Ośrodek/ instytucja/ organizacja byłaby inicjatorem konkretnych działań, skupiając siły lokalne wokół określonego problemu i koordynując ich pracę w tym zakresie. Należy zwrócić uwagę, że takie działania wymagają udoskonalenia form pracy ośrodków, który na wzór podobnych europejskich instytucji środowiskowych nie będzie zaspokajał jedynie materialnych potrzeb indywidualnych klientów, lecz będzie w pełni elastyczną instytucją nastawioną na zaspokojenie wszelkich potrzeb środowiska lokalnego przy wykorzystaniu jego sił i zasobów. W związku z tym ogromna odpowiedzialność spoczywa na pracowniku, który stanie się animatorem środowiska lokalnego oraz osobie kierującej Ośrodkiem, która w oparciu o rozpoznane potrzeby lokalne stworzy strategię jego rozwoju, adekwatną do problemów środowiska, dla którego pracuje. Należy zmienić sposób zarządzania placówką, zasobami ludzkimi i materialnymi poprzez umiejętne tworzenie zespołów problemowych nastawionych na rozwiązanie problemu w oparciu o tworzenie lokalnego partnerstwa.

Standardy pracy metodą CAL

Wszelkie przedsięwzięcia podejmowane przez instytucje pracujące metodą CAL muszą odpowiadać na potrzeby artykułowane przez daną społeczność postrzeganą całościowo i prowadzone być w oparciu o jej zasoby ludzkie i instytucjonalne. Ponadto praca metodą CAL oznacza:

  • posiadanie lub stworzenie realnego, fizycznego miejsca, które będzie służyć ożywaniu i integracji społeczności lokalnej (miejscem takim może być siedziba instytucji),
  • tworzenie w środowisku koalicji na rzecz pracy w środowisku i wokół problemów,
  • inicjowanie ruchów samopomocowych i obywatelskich,
  • promowanie i wdrażanie pracy wolontarystycznej i zespołowej,
  • inicjowanie lokalnych akcji i wydarzeń,
  • działania w oparciu o programy i projekty.